{"id":709,"date":"2020-09-28T07:52:48","date_gmt":"2020-09-28T06:52:48","guid":{"rendered":"http:\/\/acpd.org.al\/?p=709"},"modified":"2022-03-10T10:51:16","modified_gmt":"2022-03-10T09:51:16","slug":"sigurimi-i-aksesit-per-nderprerjen-e-sigurt-te-shtatzenisene-te-gjithe-evropen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acpd.org.al\/?p=709","title":{"rendered":"Sigurimi i aksesit p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e sigurt t\u00eb shtatzanis\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-18\" src=\"http:\/\/acpd.org.al\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/logo_acpd.jpg\" alt=\"\" width=\"170\" height=\"85\" \/>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-264\" src=\"http:\/\/acpd.org.al\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IPPF-EN-LOGO-300x80.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"80\" srcset=\"https:\/\/acpd.org.al\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IPPF-EN-LOGO-300x80.png 300w, https:\/\/acpd.org.al\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IPPF-EN-LOGO.png 434w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>Deklarat\u00eb nga Rrjeti Evropian p\u00ebr Nd\u00ebrprerjen e Sigurt t\u00eb Shtatz\u00ebnis\u00eb p\u00ebr Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Nd\u00ebrprerjes s\u00eb \u00a0Sigurt t\u00eb Shtatz\u00ebnis\u00eb, 28 Shtator 2020.<\/strong><\/p>\n<p><em>Rrjeti Evropian p\u00ebr Nd\u00ebrprerjen e Sigurt t\u00eb Shtatz\u00ebnis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gruporganizatash komb\u00ebtare, rajonale dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb drejtat e Sh\u00ebndetit Seksual dhe Riprodhues, n\u00eb Evrop\u00eb, q\u00eb punon p\u00ebr qasje universale n\u00eb nd\u00ebrprerjen e sigurt dhe ligjore t\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb.<\/em><\/p>\n<p>Pandemia e shkaktuar nga COVID-19 ka shfaqur diferencat n\u00eb aksesin e sh\u00ebrbimeve t\u00eb nd\u00ebrprerjes s\u00eb sigurt dhe ligjore t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00ebn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn, q\u00eb nga marsi i vitit 2020. Izolimi ka mbyllur grat\u00eb n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre si dhe kufijt\u00eb u mbyll\u00ebn, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr grat\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb vendet me ligje kufizuese t\u00eb kalojn\u00eb kufijt\u00eb komb\u00ebtar p\u00ebr t\u00eb gjetur sh\u00ebrbime t\u00eb ligjshme t\u00eb nd\u00ebrprerjes s\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb, nd\u00ebrsa qasja n\u00eb kujdesin personal p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00ebn\u00eb spital u b\u00eb shum\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb n\u00eb shum\u00eb vende.<\/p>\n<p>Ky ka qen\u00eb dhe mbetet nj\u00eb skenar me ndryshim t\u00eb shpejt\u00eb, dhe vendet evropiane jan\u00eb p\u00ebrgjigjur n\u00eb m\u00ebnyra shum\u00eb t\u00eb ndryshme. P\u00ebr shembull, n\u00eb Poloni, Lituani dhe Malt\u00eb, pandemia ka ekspozuar natyr\u00ebn abuzuese t\u00eb ligjeve kufizuese t\u00eb nd\u00ebrprerjes s\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb. Ka pasur deklarata nga politikan\u00eb q\u00eb dekurajojn\u00eb grat\u00eb dhe vajzat p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar sh\u00ebrbime sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrprerje t\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb. Rreziku i infektimit nga Covid-19 n\u00eb mjediset e klinikave\/spitaleve, p.sh. gjat\u00eb k\u00ebshillimit t\u00eb detyruesh\u00ebm ose skanerit me ultratinguj, detyrimi p\u00ebr t\u00eb gjetur pilula p\u00ebr nd\u00ebrprerje t\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb n\u00eb kushte sht\u00ebpie dhe shtrimi n\u00eb spital p\u00ebr kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb, nuk jan\u00eb adresuar. N\u00eb disa raste, pandemia \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb justifikim p\u00ebr mjek\u00ebt q\u00eb nuk d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb japin k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim, p.sh. duke e p\u00ebrshkruarsi kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor &#8220;jo thelb\u00ebsor&#8221;, &#8220;jo urgjent&#8221; ose &#8220;rutin\u00eb&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb krahun tjet\u00ebr, vendet skandinave, si Belgjika, Hollanda dhe Portugalia kan\u00eb siguruar qasje t\u00eb vazhdueshme n\u00eb sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb nd\u00ebrprerjes s\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb, pavar\u00ebsisht nga pandemia. Disa vende shkuan edhe m\u00eb tej. P\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar rreziqet n\u00eb lidhje me kujdesin p\u00ebr grat\u00eb dhe vajzat, s\u00eb pari Irlanda, pastaj Britania dhe Franca krijuan protokolle q\u00eb mund\u00ebsuan p\u00ebrdorimin e telemjek\u00ebsis\u00eb p\u00ebr ndjekjen e nd\u00ebrprerjes s\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb t\u00eb vet\u00eb-menaxhuar n\u00eb sht\u00ebpi n\u00eb tremujorin e par\u00eb &#8211; <strong>kjo vet\u00ebm p\u00ebr koh\u00ebzgjatjen e pandemis\u00eb<\/strong>. Gjermania, e cila k\u00ebrkon k\u00ebshillim t\u00eb detyruesh\u00ebm para nd\u00ebrprerjes s\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb, lejoi q\u00eb k\u00ebshillimi t\u00eb kryhejp\u00ebrmes telefonit ose n\u00ebp\u00ebrmjet video-call. Katalonia n\u00eb Spanj\u00eb uli numrin e vizitave t\u00eb k\u00ebrkuara para nd\u00ebrprerjes s\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb, nga dy n\u00eb nj\u00eb. Koh\u00ebt e fundit Italia prezantoi gjithashtu disa ndryshime p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb, por parametrat mbeten t\u00eb paqart\u00eb. Sidoqoft\u00eb, disa prej k\u00ebtyre vendeve, fatkeq\u00ebsisht, po i kthehen rregulloreve para-pandemis\u00eb.<\/p>\n<p>Ekziston nj\u00eb pasiguri e madhe n\u00eb lidhje me p\u00ebrhapjene COVID19 n\u00eb t\u00eb ardhmen dhe pasojat e tij. Pavar\u00ebsisht nga pandemia, megjithat\u00eb, n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve t\u00eb Evrop\u00ebs, madje edhe ligjet edhe politikat liberale jan\u00eb t\u00eb vjet\u00ebruara, n\u00eb lidhje me m\u00ebnyr\u00ebn se si, ku, nga kush dhe me lejen e kujt mund t\u00eb sigurohet kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb apo dhe mbi \u00e7far\u00eb bazash, gjat\u00eb cil\u00ebs periudh\u00eb n\u00eb shtatz\u00ebni dhe me \u00e7far\u00eb kufizimesh dhe rregullimesh ligjore dhe penale. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nd\u00ebrprerja e shtatz\u00ebnis\u00eb e vet\u00eb-menaxhuar n\u00eb sht\u00ebpi me pilula, e cila \u00ebsht\u00eb par\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb, nuk lejohet me ligj n\u00eb shum\u00ebshtete.<\/p>\n<p>Ne mendojm\u00eb se \u00ebsht\u00eb koha p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb ligjet, politikat dhe sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb n\u00eb shekullin 21.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb thirrje p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar aksesin n\u00eb nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb s\u00eb sigurt dhe ligjor n\u00eb\u00e7do vend t\u00eb Evrop\u00ebs.\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Me rastin e Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Nd\u00ebrprerjes s\u00eb Sigurt t\u00eb Shtatz\u00ebnis\u00eb, 28 Shtator 2020, u b\u00ebjm\u00eb thirrje politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsve n\u00eb \u00e7do vend Evropian t\u00eb marrin p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr heqjen e kufizimeve p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb s\u00ebsigurt dhe bazuar n\u00eb ligjet, n\u00eb p\u00ebrputhje me udh\u00ebzimet e Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (OBSH):<\/p>\n<ol>\n<li><strong>T\u00eb njihet nd\u00ebrprerja e shtatz\u00ebnis\u00eb si kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor thelb\u00ebsor, n\u00eb p\u00ebrputhje me nevojat e koh\u00ebve q\u00eb po kalojm\u00eb.<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00eb garantohet qasjan\u00eb sh\u00ebrbimet e nd\u00ebrprerjes s\u00eb sigurt dhe ligjore t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb, me v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr popullatat m\u00eb t\u00ebrrezikuara dhe t\u00eb pambrojtura, dhe me sa m\u00eb pak nd\u00ebrprerje t\u00eb jet\u00eb e mundur t\u00eb sh\u00ebrbimeve n\u00eb koh\u00eb krizash.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Lejoni nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb s\u00eb vet\u00eb-menaxhuar n\u00eb sht\u00ebpi, me pilula, n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Mb\u00ebshtetni p\u00ebrdorimin e telemjek\u00ebsis\u00eb kur \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrshtatshme, <\/strong>p\u00ebr t\u00eb ofruar nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb si dhe kujdesin pas nd\u00ebrprerjes s\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb mb\u00ebshtetjen 24-or\u00ebshe p\u00ebr grat\u00eb dhe vajzat q\u00eb vet\u00eb-menaxhojn\u00eb nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi.<\/li>\n<li><strong>Nd\u00ebrprerje e shtatz\u00ebnis\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet nd\u00ebrhyrjes kirurgjikale (me thithje) t\u00eb disponueshme n\u00eb ambjente ambulatore ose n\u00eb nivel par\u00ebsor sh\u00ebndet\u00ebsor, <\/strong>t\u00eb ofruara nga ofrues t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb nivelit t\u00eb mes\u00ebm (si dhe gjat\u00eb pandemis\u00eb COVID-19 n\u00eb p\u00ebrputhje me protokollet e r\u00ebna dakord p\u00ebr parandalimin e rrezikut n\u00eb mjediset e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor).<\/li>\n<li><strong>T\u00eb lejohet nd\u00ebrprerja e shtatz\u00ebnis\u00ebn\u00eb tremujorin e dyt\u00eb n\u00eb klinika ambulatore,<\/strong> t\u00eb menaxhuara nga ofrues t\u00eb nivelit t\u00eb mes\u00ebm<sup>4<\/sup>, me ndihm\u00eb t\u00eb specializuar si\u00e7 k\u00ebrkohet. Kjo do t\u00eb heq\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr dhomat e pro\u00e7edurave ose nj\u00eb gjinekolog n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve.<\/li>\n<li><strong>T\u00eb trajnohen mamit\u00eb <\/strong>p\u00ebr t\u00eb ofruar nd\u00ebrprerje t\u00eb sigurt t\u00ebshtatz\u00ebnis\u00eb, t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur k\u00ebrkesat dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb mjaftuesh\u00ebm t\u00eb ofruesve t\u00eb gatsh\u00ebm q\u00eb t\u00eb ofrojn\u00eb kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr nd\u00ebrprerje shtatz\u00ebnie. Mohimi i ofrimit t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor nga profesionist\u00ebt e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, p.sh. p\u00ebr shkak t\u00eb bindjeve t\u00eb tyre personale, nuk duhet t\u00eb vonojn\u00eb ose kufizojn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e grave p\u00ebr t\u00eb pasur kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb.<\/li>\n<li><strong>T\u00eb trajnohen farmacist\u00ebt dhe stafi i duhur i farmacive<\/strong>p\u00ebr t\u00eb siguruar drejtp\u00ebrdrejtpilula mjek\u00ebsore p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb ose\/dhe me post\u00eb grave p\u00ebr nd\u00ebrprerje t\u00ebshtatz\u00ebnis\u00ebn\u00eb sht\u00ebpi<\/li>\n<li><strong>T\u00eb thjeshtohen rregullat p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e shtatz\u00ebnis\u00eb, duke hequr t\u00eb gjitha k\u00ebrkesat e panevojshme mjek\u00ebsore, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb leht\u00ebsohet aksesi dhe t\u00eb jet\u00eb pa vonesa.<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00ebdekriminalizohetnd\u00ebrprerja e shtatz\u00ebnis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe nd\u00ebrprerjen n\u00eb tremujorin e dyt\u00eb t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb, <\/strong>dhe gjithashtu n\u00eb raste t\u00eb rralla pas tremujorit t\u00eb dyt\u00eb n\u00ebse jeta, sh\u00ebndeti dhe mir\u00ebqenia e gruas do t\u00eb ndikohet negativisht n\u00ebse ajo do t\u00eb detyrohej t\u00eb vazhdonte shtatz\u00ebnin\u00eb<strong>.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Me pak fjal\u00eb, t\u00eb sigurohet q\u00eb asnj\u00eb vajz\u00eb dhe grua t\u00eb mos detyrohet t\u00eb vazhdoj\u00eb nj\u00eb shtatz\u00ebni kund\u00ebr vullnetit t\u00eb saj.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>P\u00ebrshtatin\u00eb Shqip: <\/strong><\/p>\n<p><strong>Qendra Shqiptare p\u00ebrPopullsin\u00eb dhe Zhvillimin<\/strong><\/p>\n<p><strong>Burimi: <\/strong><strong>IPPF EN<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 Deklarat\u00eb nga Rrjeti Evropian p\u00ebr Nd\u00ebrprerjen e Sigurt t\u00eb Shtatz\u00ebnis\u00eb p\u00ebr Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Nd\u00ebrprerjes s\u00eb \u00a0Sigurt t\u00eb Shtatz\u00ebnis\u00eb, 28 Shtator 2020. Rrjeti Evropian p\u00ebr Nd\u00ebrprerjen e Sigurt t\u00eb Shtatz\u00ebnis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gruporganizatash komb\u00ebtare, rajonale dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb drejtat e Sh\u00ebndetit Seksual dhe Riprodhues,<\/p>\n<a class=\"btn_a\" href=\"https:\/\/acpd.org.al\/?p=709\"><span><i class=\"in_left fa fa-angle-right\"><\/i><span>Details<\/span><i class=\"in_right fa fa-angle-right\"><\/i><\/span><\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":710,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13,7,16,15,17,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/709"}],"collection":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=709"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/709\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1327,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/709\/revisions\/1327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}