{"id":491,"date":"2020-06-12T20:03:17","date_gmt":"2020-06-12T20:03:17","guid":{"rendered":"http:\/\/testacpd.acpd.org.al\/?p=491"},"modified":"2020-06-12T20:03:17","modified_gmt":"2020-06-12T20:03:17","slug":"deklarata-e-unfpa-per-koronavirusin-e-ri-covid-19-dhe-shtatzenite","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acpd.org.al\/?p=491","title":{"rendered":"Deklarata e UNFPA p\u00ebr koronavirusin e ri (COVID-19) dhe Shtatz\u00ebnit\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<p>UNFPA, agjencia e Kombeve t\u00eb Bashkuarap\u00ebr (KB) p\u00ebr sh\u00ebndetin riprodhues dhe seksual, po monitoron nga af\u00ebr dhe po punon me partner\u00eb, qeveri dhe agjenci t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara (KB) p\u00ebr t\u00eb adresuar shp\u00ebrthimin e s\u00ebmundjes s\u00eb re koronavirus (COVID-19), e cila \u00ebsht\u00eb shpallur nj\u00eb emergjenc\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore publike me shqet\u00ebsim nd\u00ebrkomb\u00ebtar nga Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndetit (OBSH).<\/p>\n\n\n\n<p>UNFPA \u00ebsht\u00eb duke punuar p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb informacione t\u00eb sakta t\u2019u jepen grave t\u00eb mosh\u00ebs riprodhuese dhe grave shtatz\u00ebna p\u00ebr masat paraprake ndaj infeksionit, rreziqet e mundshme dhe si t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb kujdes mjek\u00ebsor n\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNd\u00ebrsa frika dhe pasiguria jan\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb natyrshme ndaj koronavirusit, ne duhet t\u00eb udh\u00ebhiqemi nga fakte dhe informacione t\u00eb ngurta,\u201d tha Dr. Natalia Kanem, Drejtore Ekzekutive e Fondit p\u00ebr Popullsin\u00eb t\u00eb KB (UNFPA). \u201cNe duhet t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb s\u00eb bashku n\u00eb solidaritet, t\u00eb luftojm\u00eb stigm\u00ebn dhe diskriminimin, dhe t\u00eb sigurohemi q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb marrin informacionin dhe sh\u00ebrbimet q\u00eb u duhen, ve\u00e7an\u00ebrisht grat\u00eb shtatz\u00ebna dhe grat\u00eb me gji.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Sh\u00ebndeti seksual dhe riprodhues \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e r\u00ebnd\u00ebsishme e sh\u00ebndetit publik gjat\u00eb epidemive, dhe shtatz\u00ebnia e sigurt dhe lindja e f\u00ebmij\u00ebve varet nga funksionimi i sistemeve sh\u00ebndet\u00ebsore dhe respektimi i rrept\u00eb i masave paraprake t\u00eb infeksionit.<\/p>\n\n\n\n<p>Meqen\u00ebse shp\u00ebrthimi i COVID-19 mund t\u00eb krijoj\u00eb shqet\u00ebsime specifike midis grave shtatz\u00ebna, UNFPA do t\u00eb donte t\u00eb ndante nj\u00eb sintez\u00eb t\u00eb provave t\u00eb kufizuara mbi rreziqet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb grup, si dhe masat parandaluese dhe terapit\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb rekomanduara.<\/p>\n\n\n\n<p>Deri m\u00eb tani, nuk ka asnj\u00eb prov\u00eb shkencore n\u00eb lidhje me rritjen e ndjeshm\u00ebris\u00eb s\u00eb grave shtatz\u00ebna ndaj COVID-19. Sidoqoft\u00eb, shtatz\u00ebnia sjell ndryshime fizike q\u00eb mund t\u2019i b\u00ebjn\u00eb disa gra shtatz\u00ebna m\u00eb t\u00eb ndjeshme ndaj infeksioneve virale t\u00eb frym\u00ebmarrjes. Grat\u00eb shtatz\u00ebna me s\u00ebmundje t\u00eb frym\u00ebmarrjes duhet t\u00eb trajtohen me p\u00ebrpar\u00ebsi maksimale p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb rrezikut t\u00eb rezultateve jo t\u00eb favorshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Grat\u00eb shtatz\u00ebna duhet t\u00eb nd\u00ebrmarrin t\u00eb nj\u00ebjtat veprime parandaluese p\u00ebr t\u00eb shmangur infeksionin e rekomanduar njelloj si p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb rriturit, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shmangia e kontaktit t\u00eb ngusht\u00eb me k\u00ebdo q\u00eb kollitet dhe teshtin, t\u00eb laj\u00eb duart shpesh me sapun dhe uj\u00eb ose t\u00eb fshij duart me higjenizues me baz\u00eb alkooli, t\u00eb mbuloj\u00eb goj\u00ebn dhe hund\u00ebn me grop\u00ebn e b\u00ebrrylit kur kollitet dhe teshtin, dhe t\u00eb gatuaj\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht me baz\u00eb mishi dhe vez\u00eb. T\u00eb gjitha veprimet e rekomanduara jan\u00eb n\u00eb dispozicion n\u00eb faqen e internetit t\u00eb OBSH.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, ende nuk ka nj\u00eb vaksin\u00eb p\u00ebr t\u00eb parandaluar ose trajtuar p\u00ebr t\u00eb kuruar virusin, por rekomandohet trajtim p\u00ebr simptomat. Trajtimi p\u00ebr grat\u00eb shtatz\u00ebna me infeksion t\u00eb dyshuar ose t\u00eb konfirmuar COVID-19 duhet t\u00eb sigurohet me terapit\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb rekomanduara nga OBSH p\u00ebr pacient\u00ebt e rritur n\u00eb konsultim t\u00eb ngusht\u00eb me Obstet\u00ebr\/ Gjinekologun e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Grat\u00eb q\u00eb &nbsp;ushqejn\u00eb foshnj\u00ebn me gji nuk duhet t\u00eb ndahen nga t\u00eb porsalindurit e tyre, pasi nuk ka prova q\u00eb tregojn\u00eb se viruset e frym\u00ebmarrjes mund t\u00eb transmetohen p\u00ebrmes qum\u00ebshtit t\u00eb gjirit, sipas UNICEF. N\u00ebna mund t\u00eb vazhdoj\u00eb ushqyerjen me gji, p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb zbatohen masat paraprake t\u00eb nevojshme m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Duhet t\u00eb mbajn\u00eb nj\u00eb mask\u00eb kur jan\u00eb pran\u00eb f\u00ebmij\u00ebs (p\u00ebrfshir\u00eb gjat\u00eb ushqyerjes), t\u00eb lajn\u00eb duart para dhe pas kontaktit me f\u00ebmij\u00ebn (p\u00ebrfshir\u00eb ushqyerjen) dhe t\u00eb pastrojn\u00eb \/ dezinfektojn\u00eb sip\u00ebrfaqet e ndotura.<\/li><li>N\u00ebse n\u00ebna \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e s\u00ebmur\u00eb p\u00ebr t\u00eb ushqyer me gji, ajo duhet t\u00eb inkurajohet t\u00eb shpreh\u00eb qum\u00ebshtin q\u00eb mund t\u2019i jepet f\u00ebmij\u00ebs n\u00eb nj\u00eb filxhan dhe \/ ose lug\u00eb t\u00eb past\u00ebr \u2013 duke u siguruar q\u00eb m\u00eb par\u00eb t\u00eb vendosi mask\u00ebn, t\u00eb laj\u00eb duart ve para dhe pas kontaktit me f\u00ebmij\u00ebn dhe t\u00eb pastrojn\u00eb \/ dezinfektojn\u00eb sip\u00ebrfaqet e ndotura.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Sigurimi i sh\u00ebndetit mendor dhe mb\u00ebshtetjes psikosociale p\u00ebr individ\u00ebt e prekur, familjet, komunitetet dhe punonj\u00ebsit e sh\u00ebndetit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb kritike e p\u00ebrgjigjes.<\/p>\n\n\n\n<p>UNFPA q\u00ebndron me komunitetet e prekura, ve\u00e7an\u00ebrisht grat\u00eb dhe vajzat m\u00eb t\u00eb rrezikuara, mbrojtja dhe nevoja sh\u00ebndet\u00ebsore e t\u00eb cilave duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr reagim. Ne jemi duke punuar me stafin ton\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr t\u00eb rishikuar gatishm\u00ebrin\u00eb ton\u00eb t\u00eb brendshme, si dhe angazhimin ton\u00eb me partner\u00eb, qeveri dhe komunitete q\u00eb ne sh\u00ebrbejm\u00eb p\u00ebr t\u00eb parandaluar dhe reaguar ndaj epidemis\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>UNFPA, agjencia e Kombeve t\u00eb Bashkuarap\u00ebr (KB) p\u00ebr sh\u00ebndetin riprodhues dhe seksual, po monitoron nga af\u00ebr dhe po punon me partner\u00eb, qeveri dhe agjenci t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara (KB) p\u00ebr t\u00eb adresuar shp\u00ebrthimin e s\u00ebmundjes s\u00eb re koronavirus (COVID-19), e cila \u00ebsht\u00eb shpallur nj\u00eb emergjenc\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore publike me shqet\u00ebsim nd\u00ebrkomb\u00ebtar nga Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndetit<\/p>\n<a class=\"btn_a\" href=\"https:\/\/acpd.org.al\/?p=491\"><span><i class=\"in_left fa fa-angle-right\"><\/i><span>Details<\/span><i class=\"in_right fa fa-angle-right\"><\/i><\/span><\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":492,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491"}],"collection":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=491"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":493,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491\/revisions\/493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}