{"id":392,"date":"2020-06-12T17:05:03","date_gmt":"2020-06-12T17:05:03","guid":{"rendered":"http:\/\/testacpd.acpd.org.al\/?p=392"},"modified":"2020-08-23T16:41:38","modified_gmt":"2020-08-23T16:41:38","slug":"rishikimi-i-ligjit-per-shendetin-riprodhues-nr-8876-date-4-4-2002","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acpd.org.al\/?p=392","title":{"rendered":"Rishikimi i Ligjit p\u00ebr Sh\u00ebndetin Riprodhues Nr.8876, dat\u00eb 4.4.2002"},"content":{"rendered":"\n

Periudha: 2019<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

UNFPA Co<\/p>\n\n\n\n

Qeverisja dhe sundimi i ligjit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zon\u00eb ku Shqip\u00ebria po mbetet prapa, me nj\u00eb renditje prej 53 nga 102 vendeve Indeksin e Sundimit t\u00eb Ligjit n\u00eb Projektin e Drejt\u00ebsis\u00eb Bot\u00ebrore (PDB) 2015.<\/p>\n\n\n\n

Mungesa e koordinimit midis ministrive dhe departamenteve, kapacitetet e kufizuara teknike, qarkullimi i lart\u00eb i stafit dhe m\u00ebnyrat e fragmentuara t\u00eb ofrimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb gjitha ndikojn\u00eb n\u00eb shpejt\u00ebsin\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn zbatohen legjislacioni dhe rregulloret. Nj\u00eb kultur\u00eb e vendimarrjes bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebna dhe prova ende nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrqendruar dhe ka nevoj\u00eb p\u00ebr monitorim dhe vler\u00ebsim m\u00eb efektiv t\u00eb politikave. Objektivi strategjik p\u00ebr t\u00eb siguruar qeverisje t\u00eb mir\u00eb dhe sundim t\u00eb ligjit p\u00ebr q\u00ebllimin p\u00ebrfundimtar t\u00eb pranimit n\u00eb Bashkimin Europian \u00ebsht\u00eb nj\u00eb objektiv nd\u00ebrprer\u00ebs i Stratgjis\u00eb Komb\u00ebtare p\u00ebr Zhvillim dhe Integrim dhe mb\u00ebshtet t\u00eb gjitha objektivat e tjer\u00eb strategjik\u00eb. Ky theks strategjik mbi qeverisjen dhe sundimin e ligjit \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetur nga nj\u00eb axhend\u00eb ambicioze e reformave p\u00ebr pranimin n\u00eb BE. Sidoqoft\u00eb, institucionet e Shqip\u00ebris\u00eb ende luftojn\u00eb me sigurimin e besimit (Kombet e Bashkuara).<\/p>\n\n\n\n

T\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb themelore, parimet e mosdiskriminimit, barazia dhe e drejta e mbrojtjes speciale p\u00ebr \u2018f\u00ebmij\u00ebt, t\u00eb rinjt\u00eb, grat\u00eb shtatz\u00ebna dhe n\u00ebnat e reja\u2019 p\u00ebrfshihen n\u00eb Kushtetut\u00ebn shqiptare dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gur themeli. Ekziston Ligji nr.8876 \/ 2002 “P\u00ebr Sh\u00ebndetin Riprodhues” i ndryshuar i njohur dhe mbron t\u00eb drejtat riprodhuese t\u00eb individ\u00ebve p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime lirsh\u00ebm dhe pa detyrim n\u00eb lidhje me jet\u00ebn e tyre riprodhuese, dhe p\u00ebrcakton nj\u00eb seri masash p\u00ebr sh\u00ebndetin e n\u00ebn\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n

Pavar\u00ebsisht progresit t\u00eb b\u00ebr\u00eb pengesa specifike p\u00ebr realizimin e s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr sh\u00ebndet dhe sh\u00ebrbime sh\u00ebndet\u00ebsore seksuale dhe riprodhuese nga grupe vulnerable vazhdojn\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb  Raportit t\u00eb Bashkimit Evropian n\u00eb Shqip\u00ebri 2018. Ekziston nj\u00eb munges\u00eb e dukshme e sh\u00ebrbimeve t\u00eb integruara, q\u00eb adresojn\u00eb dhun\u00ebn me baz\u00eb gjinore; sigurimi  i depistimit t\u00eb sh\u00ebndetit mendor dhe depistimit p\u00ebr kancerin e sistemit riprodhues q\u00eb rezultojn\u00eb n\u00eb boshll\u00ebqe kritike sh\u00ebndet\u00ebsore q\u00eb kufizojn\u00eb efektivitetin e programeve t\u00eb Sh\u00ebndetit Seksual dhe Riprodhues, kompromentojn\u00eb sh\u00ebndetin e njeriut dhe nxisin stigm\u00ebn dhe diskriminimin ndaj grupeve vulnerable. Programet e Edukimit Seksual Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs (CSE) nuk shtrihen tek f\u00ebmij\u00ebt ose t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb bazuara n\u00eb mjediset jo mormale ose jasht\u00eb shkoll\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb dhe ato nga popullata kryesore. Megjith\u00eb arritjet, OJF raportojn\u00eb si problematike nj\u00eb nivel t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb metodave moderne kontraceptive, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb mesin e adoleshent\u00ebve \/ t\u00eb rinjve dhe grupeve t\u00eb tjera  vulnerab\u00ebl. Burime jo zyrtare tregojn\u00eb nj\u00eb num\u00ebr m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb aborteve sesa ato t\u00eb publikuara. Pra, megjith\u00ebse ligji \u00ebsht\u00eb n\u00eb fuqi i mungojn\u00eb mekanizmat p\u00ebr zbatimin e tij t\u00eb cil\u00ebt ndikojn\u00eb negativisht p\u00ebr t\u00eb adresuar pabarazin\u00eb n\u00eb qasjen n\u00eb sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore thelb\u00ebsore, cil\u00ebsore – p\u00ebrfshir\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor seksual dhe riprodhues (ShSR), planifikimin  familjar dhe edukimin e duhur seksual – t\u00eb cilat jan\u00eb kritike p\u00ebr funksionimin efektiv t\u00eb sistemeve t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor dhe p\u00ebrmbushjen e t\u00eb drejtave seksuale dhe riprodhuese t\u00eb grave dhe vajzave.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore rishikimi dhe p\u00ebrmir\u00ebsimi i Ligjit p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb t\u00eb drejtat dhe mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb aksesuar sh\u00ebrbimet e ShSR plot\u00ebsohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barabart\u00eb dhe efikase p\u00ebr grat\u00eb, burrat, vajzat, djemt\u00eb dhe familjet.<\/p>\n\n\n\n

Objektivat e projektit<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Rritja e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit t\u00eb grupeve t\u00eb interesit p\u00ebr t\u00eb drejtat e ShSR dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e aktor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm;<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Konsultimi me QSHPZH i draft pyet\u00ebsorit duke u p\u00ebrq\u00ebndruar n\u00eb domosdoshm\u00ebrin\u00eb e p\u00ebrmir\u00ebsimeve t\u00eb ligjit dhe ofrimi i mb\u00ebshtetjes n\u00eb identifikimin e pal\u00ebve t\u00eb interesuara q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtij konsultimi;<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Kontributi n\u00eb tryez\u00ebn e rrumbullak\u00ebt me aktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb vler\u00ebsohen nevojat ligjore p\u00ebr t\u00eb drejtat e ShSR;<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Hartimi i nj\u00eb p\u00ebrmbledhje t\u00eb jurisprudenc\u00ebs GJEDNJ; <\/p>\n\n\n\n

\u2022 T\u00eb sigurohet q\u00eb zhvillimet \/ rekomandimet m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs, Bashkimit Evropian, Komitetit CEDAW dhe Rishikimit Periodik Universal, OBSH, OZHQ jan\u00eb p\u00ebrmbledhur n\u00eb nj\u00eb projekt-dokument dhe jan\u00eb konsultuar me QSHPZH.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Periudha: 2019 UNFPA Co Qeverisja dhe sundimi i ligjit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zon\u00eb ku Shqip\u00ebria po mbetet prapa, me nj\u00eb renditje prej 53 nga 102 vendeve Indeksin e Sundimit t\u00eb Ligjit n\u00eb Projektin e Drejt\u00ebsis\u00eb Bot\u00ebrore (PDB) 2015. Mungesa e koordinimit midis ministrive dhe departamenteve, kapacitetet e kufizuara teknike, qarkullimi i lart\u00eb i stafit dhe m\u00ebnyrat<\/p>\n<\/i>Details<\/span><\/i><\/span><\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":269,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[12],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/392"}],"collection":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=392"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":666,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/392\/revisions\/666"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}