{"id":2241,"date":"2022-06-27T14:18:07","date_gmt":"2022-06-27T13:18:07","guid":{"rendered":"https:\/\/acpd.org.al\/?p=2241"},"modified":"2022-06-27T14:35:52","modified_gmt":"2022-06-27T13:35:52","slug":"qshpzh-per-vendimin-e-gjykate-se-larte-te-shba-kunder-aborteve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acpd.org.al\/?p=2241","title":{"rendered":"QSHPZH p\u00ebr Vendimin e Gjykat\u00eb s\u00eb Lart\u00eb t\u00eb SHBA kund\u00ebr aborteve"},"content":{"rendered":"\n<h2><strong><u>\u201c\u00c7far\u00eb ndodh n\u00ebse ky vendim do t\u00eb merrej dhe n\u00eb Shqip\u00ebri?\u201d Intervist\u00eb e Drejtoresh\u00ebs Ekzekutive t\u00eb QSHPZH, Dr. Elona Gjebrea Hoxha, p\u00ebr Breaking Top News<\/u><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Drejtoresha Ekzekutive e Qendr\u00ebs Shqiptare p\u00ebr Popullsin\u00eb dhe Zhvillimin, Dr. Elona Gjebrea Hoxha, dha nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr emisionin Breaking t\u00eb Top News, t\u00eb cil\u00ebn mund ta ndiqni n\u00eb k\u00ebt\u00eb <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=I0jFCAxEHjg\">link n\u00eb Youtube <\/a>ose t\u00eb zbardhur m\u00eb posht\u00eb:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; S\u00eb pari nj\u00eb opinion tuajin p\u00ebr vendimin e gjykat\u00ebs p\u00ebr ndalimin e abortit n\u00eb SHBA?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Duhet sqaruar se vendimi i Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb u jep shteteve n\u00eb ShBA t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb vendosur n\u00ebse duhet ta ndalojn\u00eb abortin apo jo. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, shum\u00eb shtete n\u00eb jug dhe qend\u00ebr t\u00eb ShBA-ve (si Alabama, Arkansa, Kentaki, Luiziana, Misuri, Oklahoma, Dakota e Jugut, dhe Utah, etj.), e b\u00ebn\u00eb abortin t\u00eb paligjsh\u00ebm menj\u00ebher\u00eb pas shpalljes s\u00eb vendimit t\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb, nd\u00ebrsa disa t\u00eb tjera si Idaho, Tenesi, Teksas, Misisipi, Dakota e Veriut, and Uajoming, pritet t\u00eb nxjerrin s\u00eb shpejti nj\u00eb ligj kund\u00ebr abortit. Gjithsesi, n\u00eb shum\u00eb se 20 shtete t\u00eb tjera, si Kolorado, Kaliforni, Uashington DC, Konektikat, Illinoi, Meriland, Nju Jork, Masa\u00e7usets, Virxhinia, Vermont, Alask\u00eb, etj., aborti \u00ebsht\u00eb i ligjsh\u00ebm. Kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb nj\u00eb grua nga Arkansa duhet t\u00eb udh\u00ebtoj\u00eb n\u00eb Kaliforni p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb abort dhe sipas t\u00eb dh\u00ebnave kostoja e abortit n\u00eb ShBA varion nga 700 deri n\u00eb 3,500 dollar\u00eb pa p\u00ebrfshir\u00eb shpenzimet e udh\u00ebtimit, akomodimit, mjekimit, etj. dhe t\u00eb gjitha k\u00ebto kosto jan\u00eb t\u00eb pambuluara. Duhet t\u00eb kemi parasysh se aborti ka kosto tejet t\u00eb larta, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr grat\u00eb\/vajzat e papun\u00eb, n\u00eb gjendje t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb social-ekonomike dhe tek emigrant\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur pyetjes suaj: Mendoj se ky vendim i Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb t\u00eb ShBA-ve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap prapa dhe n\u00eb shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave themelore t\u00eb njeriut. Ky vendim do t\u00eb ndikoj\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb sh\u00ebndetin fizik, mendor dhe emocional t\u00eb grave dhe vajzave nga shtresat e varfra, tek emigrant\u00ebt, grat\u00eb e papuna dhe t\u00eb pasiguruara, etj. Grat\u00eb dhe vajzat duhet t\u00eb ken\u00eb lirin\u00eb t\u00eb vendosin vet\u00eb p\u00ebr trupin e tyre dhe askush tjet\u00ebr.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; A do t\u00eb ket\u00eb ndikim dhe n\u00eb vende t\u00eb tjera q\u00eb mund ta ndjekin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mendoj se \u00e7do shtet ka politikat e veta n\u00eb lidhje me abortin dhe sh\u00ebndetin riprodhues. Por disa vende mund t\u00eb ndikohen duke qen\u00eb se e marrin ShBA-n\u00eb si vendin ideal t\u00eb lirive dhe demokracis\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, k\u00ebto vende mund ta marrin vendimin e Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb si spunto p\u00ebr t\u00eb nxitur e nd\u00ebrmarr\u00eb politika q\u00eb kufizojn\u00eb abortin me q\u00ebllim rritjen e lindjeve po t\u00eb kemi parasysh se numri i lindjeve ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; A duhet t\u00eb konsiderohesh konservator n\u00ebse nuk d\u00ebshiron t\u00eb vras\u00ebsh nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb porsangjizur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Duhet t\u00eb ritheksoj se nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb shum\u00eb me konservatoriz\u00ebm apo liberaliz\u00ebm, sepse n\u00ebse duam t\u00eb mbrojm\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb porsangjizur duhet t\u00eb sigurojm\u00eb edhe kushtet q\u00eb kjo jet\u00eb t\u00eb lul\u00ebzoj\u00eb; pra, t\u00eb sigurojm\u00eb nj\u00eb kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr n\u00ebn\u00ebn dhe f\u00ebmij\u00ebn, shkollim dhe ushqim t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn, siguri n\u00eb shkolla, etj., aspekte t\u00eb cilat t\u00eb them t\u00eb drejt\u00ebn jan\u00eb ende problem n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb bot\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe vet\u00eb ShBA-t\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; T\u00eb kthehemi tek situata n\u00eb Shqip\u00ebri. Raporti m\u00eb I fundit i ISHP&nbsp; p\u00ebr vitet 2016-2020 tregoi se ndon\u00ebse ka r\u00ebnie t\u00eb numrit t\u00eb aborteve, 65 % e tyre kryhen nga gra t\u00eb mosh\u00ebs 20-34 vje\u00e7, grupmosha m\u00eb riprodhuese. \u00c7far\u00eb pasoje do t\u00eb sillte tek ne ndalimi i abortit?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb gj\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt n\u00ebse ndalohet aborti n\u00eb vendin ton\u00eb: Numri i aborteve t\u00eb paligjshme dhe t\u00eb pasigurta, dhe rrjedhimisht numri i vdekjeve apo i rasteve me probleme t\u00eb r\u00ebnda sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr femrat, do t\u00eb rritet n\u00eb shifra t\u00eb frikshme. M\u00eb lejoni t\u2019ju jap nj\u00eb shembull: N\u00eb vitet \u201880 deri, para vitit 1991, kur aborti u b\u00eb i ligjsh\u00ebm, m\u00eb shum\u00eb se gjysma e vdekjeve t\u00eb grave dhe vajzave n\u00eb mosh\u00eb riprodhuese ishin si rezultat i abortit t\u00eb paligjsh\u00ebm dhe t\u00eb pasigurt.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Raporti i 2020 tregoi se 65 % e aborteve kryheshin m\u00eb s\u00eb shumti nga gra t\u00eb papuna dhe t\u00eb pasiguruara. A ka ndikuar varf\u00ebria dhe papun\u00ebsia n\u00eb vendimin p\u00ebr abort?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sigurisht, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb politikave sociale dhe ekonomike, shtresa m\u00eb e goditur dhe m\u00eb n\u00eb rrezik jan\u00eb grat\u00eb e papuna dhe t\u00eb pasiguruara. Shtatz\u00ebnia dhe lindja e f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebr to do t\u00eb sjell\u00eb efekte t\u00eb d\u00ebmshme ekonomike dhe sociale p\u00ebr to, si humbja e vendit t\u00eb pun\u00ebs, mungesa e mb\u00ebshtetjes nga shteti p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn e porsalindur (me ila\u00e7e e ushqime, etj.), refuzimi nga pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit p\u00ebr t\u00eb ofruar pun\u00eb p\u00ebr grat\u00eb shtatz\u00ebna apo p\u00ebr n\u00ebnat e reja, etj. K\u00ebshtu, grat\u00eb dhe vajzat n\u00eb mosh\u00eb riprodhuese zgjedhin abortin si mjetin apo form\u00ebn m\u00eb t\u00eb leht\u00eb p\u00ebr t\u00eb eliminuar p\u00ebrjashtimin nga tregu i pun\u00ebs, rrjedhimisht shmangien e varf\u00ebris\u00eb dhe papun\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sipas burimeve t\u00eb INSTAT dhe ISHP, nga 4540 aborte n\u00eb vitin 2020, 1747 i referohen Tiran\u00ebs, m\u00eb pas renditen Vlora, Fieri dhe Berati dhe 65 % e totalit t\u00eb tyre kryhen n\u00eb zonat urbane. Si e shihni ju k\u00ebt\u00eb trend?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00cbsht\u00eb af\u00ebrmendsh q\u00eb qytetet e m\u00ebdha t\u00eb ken\u00eb edhe numrin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb aborteve, sepse jeta e t\u00eb rinjve dhe kontrolli prind\u00ebror p\u00ebr vendimet e t\u00eb rinjve n\u00eb k\u00ebto qytete jan\u00eb m\u00eb liberale. Vajzat e reja nga zonat rurale dhe qytetet e vogla e kan\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb angazhohen n\u00eb aktivitete arg\u00ebtuese dhe kontrolli nga prind\u00ebrit apo an\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb familjes \u00ebsht\u00eb m\u00eb konservator.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Numri I lart\u00eb I aborteve ka sjell\u00eb p\u00ebr pasoj\u00eb dhe uljen e numrit t\u00eb lindjeve. N\u00eb k\u00ebto ritme, si parashikohet t\u00eb jet\u00eb popullsia e Shqip\u00ebris\u00eb pas disa vitesh, mosha mesatare e saj?<\/strong> \u00cbsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq q\u00eb numri i lindjeve n\u00eb vendin ton\u00eb sa vjen e b\u00ebhet m\u00eb i vog\u00ebl. Dhe me k\u00ebto ritme t\u00eb ulta lindjeje, mosha mesatare n\u00eb Shqip\u00ebri pritet t\u00eb rritet shum\u00eb. Dikur ne ishim vendi me mosh\u00ebn mesatare m\u00eb t\u00eb re n\u00eb Evrop\u00eb, por sot po b\u00ebhemi t\u00eb par\u00ebt por n\u00eb kahun e kund\u00ebrt.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-video\"><video controls src=\"https:\/\/acpd.org.al\/wp-content\/uploads\/SHBA-kunder-aborteve-cfare-ndodh-nese-ky-vendim-do-te-merrej-dhe-ne-Shqiperi_-_-Breaking-Top-News.mp4\"><\/video><figcaption><em>Pamjet nga Top News<\/em> (E drejta i autorit i p\u00ebrket Top News) &#8211; Linku: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Qt1Tppf5V4w<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u00c7far\u00eb ndodh n\u00ebse ky vendim do t\u00eb merrej dhe n\u00eb Shqip\u00ebri?\u201d Intervist\u00eb e Drejtoresh\u00ebs Ekzekutive t\u00eb QSHPZH, Dr. Elona Gjebrea Hoxha, p\u00ebr Breaking Top News Drejtoresha Ekzekutive e Qendr\u00ebs Shqiptare p\u00ebr Popullsin\u00eb dhe Zhvillimin, Dr. Elona Gjebrea Hoxha, dha nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr emisionin Breaking t\u00eb Top News, t\u00eb cil\u00ebn mund ta ndiqni n\u00eb k\u00ebt\u00eb link<\/p>\n<a class=\"btn_a\" href=\"https:\/\/acpd.org.al\/?p=2241\"><span><i class=\"in_left fa fa-angle-right\"><\/i><span>Details<\/span><i class=\"in_right fa fa-angle-right\"><\/i><\/span><\/a>","protected":false},"author":2,"featured_media":2243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[103,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2241"}],"collection":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2241"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2247,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2241\/revisions\/2247"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}