{"id":138,"date":"2020-06-10T12:04:21","date_gmt":"2020-06-10T11:04:21","guid":{"rendered":"http:\/\/testacpd.acpd.org.al\/?p=138"},"modified":"2022-03-10T10:57:51","modified_gmt":"2022-03-10T09:57:51","slug":"edukimi-seksual-gjitheperfshires-dhe-fuqizimi-i-te-rinjve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acpd.org.al\/?p=138","title":{"rendered":"Edukimi Seksual Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs dhe Fuqizimi i t\u00eb Rinjve"},"content":{"rendered":"\n<p>Shqip\u00ebria ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb zhvillimin dhe zbatimin e edukimit seksual gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs n\u00eb nivelin parauniversitar. Nj\u00eb Dokument Pozicionimi mbi Edukimin Seksual Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri \u2019\u00ebsht\u00eb aprovuar n\u00eb vitin 2012 dhe nga viti 2015 Edukimi Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs i Seksualitetit filloi t\u00eb zbatohet n\u00eb shkolla. Sidoqoft\u00eb, programi I edukimit seksual nuk \u00ebsht\u00eb zhvilluar p\u00ebr t\u00eb arritur tek f\u00ebmij\u00ebt \/ t\u00eb rinjt\u00eb nga popullata ky\u00e7e n\u00eb mjediset informale. Shum\u00eb t\u00eb rinj nga popullata ky\u00e7e nuk jan\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb dhe nuk arrihen nga programet e zhvilluara n\u00eb shkoll\u00eb.<br>Ka nj\u00eb kund\u00ebrshtim t\u00eb gjer\u00eb me m\u00ebsimin e edukimit seksual n\u00eb vend. Prind\u00ebrit, kujdestar\u00ebt, an\u00ebtar\u00ebt e komunitetit dhe m\u00ebsuesit gjithashtu e shohin edukimin seksual si nj\u00eb faktor q\u00eb shtyn n\u00eb seks t\u00eb hersh\u00ebm. Ata argumentojn\u00eb se shkon kund\u00ebr kultur\u00ebs shqiptare, se shkollat duhet t\u00eb promovojn\u00eb vlera morale n\u00eb zbatim t\u00eb edukimit seksual. Ata mendojn\u00eb se edukimi seksual mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb rregull p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb por jo p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb moshat e reja.<br>Trajnimi i personelit sh\u00ebndetsor duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb qsje t\u00eb bazuara n\u00eb t\u00eb drejtat njer\u00ebzore duke adresuar nevojat e t\u00eb rinjve nga popullata ky\u00e7e. P\u00ebr shembull, nj\u00eb nga objektivat e MISP(paketa e sh\u00ebrbimeve t\u00eb integruara mjek\u00ebsore) \u00ebsht\u00eb zvog\u00eblimi I transemtimit t\u00eb HIV dhe planifikimi p\u00ebr kujdesin e sh\u00ebndetit riprodhues dhe seksual gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs. Trajnuesit mund t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb informacionin e t\u00eb rinjve t\u00eb popullat\u00ebs ky\u00e7e brenda kesaj \u00e7\u00ebshtje me q\u00ebllim ngritjen e kapaciteteve t\u00eb personelit sh\u00ebndetsor p\u00ebr t\u00eb ofruar sh\u00ebrbime pa stigma, respektuese dhe ti nd\u00ebrgjegj\u00ebsoj\u00eb ata m\u00eb \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb p\u00ebrballen t\u00eb rinjt punonj\u00ebs seksi, t\u00eb rinjt\u00eb MSM, t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb injektojn\u00eb drog\u00eb etj.<br>N\u00eb qershor 2017, UNFPA n\u00eb Shqip\u00ebri prezantoi krijimin e \u201cPlatform\u00ebs s\u00eb Mediave mbi Sh\u00ebndetin Seksual dhe Riprodhues\u201d. P\u00ebrmes k\u00ebsaj iniciative u krijua nj\u00eb rrjet gazetar\u00ebsh q\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb i p\u00ebrkasin SRH, p\u00ebrfshir\u00eb praktikat e d\u00ebmshme \/ dhun\u00ebn me baz\u00eb gjinore dhe stilin e jet\u00ebs s\u00eb sh\u00ebndetshme, me nj\u00eb fokus t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb te t\u00eb rinjt\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur nj\u00ebri-tjetrin p\u00ebr t\u00eb raportuar mbi temat e SRHR-s\u00eb q\u00eb mbulohen m\u00eb pak, ose raportohen n\u00eb m\u00ebnyra q\u00eb forcojn\u00eb stereotipet dhe diskriminimin. P\u00ebrmes k\u00ebsaj platforme mediatike t\u00eb SRH, gazetar\u00ebt kan\u00eb patur mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb shk\u00ebmbyer ide, lajme, histori, t\u00eb dh\u00ebna dhe debate t\u00eb hapura n\u00eb media p\u00ebr edukimin seksual gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs, planifikimin familjar dhe p\u00ebrdorimin e kontraceptiv\u00ebve modern\u00eb, IST dhe HIV, shtatz\u00ebnit\u00eb e paq\u00ebllimshme, martesat e hershme t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe praktikat e d\u00ebmshme, shtatz\u00ebnit\u00eb dhe abortet n\u00eb adoleshenc\u00eb dhe ndikimi n\u00eb edukimin dhe mir\u00ebqenien e t\u00eb rinjve, fuqizimin e t\u00eb rinjve dhe pjes\u00ebmarrjen e t\u00eb rinjve n\u00eb vendimmarrje q\u00eb prekin jet\u00ebn e tyre, luft\u00ebn kund\u00ebr dhun\u00ebs dhe pabarazive gjinore dhe shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb zhvillimin dhe zbatimin e edukimit seksual gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs n\u00eb nivelin parauniversitar. Nj\u00eb Dokument Pozicionimi mbi Edukimin Seksual Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri \u2019\u00ebsht\u00eb aprovuar n\u00eb vitin 2012 dhe nga viti 2015 Edukimi Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs i Seksualitetit filloi t\u00eb zbatohet n\u00eb shkolla. Sidoqoft\u00eb, programi I edukimit seksual nuk \u00ebsht\u00eb<\/p>\n<a class=\"btn_a\" href=\"https:\/\/acpd.org.al\/?p=138\"><span><i class=\"in_left fa fa-angle-right\"><\/i><span>Details<\/span><i class=\"in_right fa fa-angle-right\"><\/i><\/span><\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":139,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16,15,17,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138"}],"collection":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=138"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":140,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions\/140"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acpd.org.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}