“Shkolla verore “Edukimi Seksual Gjithëpërfshirës për një jetë premtuese” Vlorë 2019

Stafi i qendrës Aulona së bashku me vullnetarët organizuan shkollën verore tre ditore në muajin Maj 2019, me temë “Edukim Seksual Gjithëpërfshirës për një jetë premtuese!” në ambjentet e hotel Diamond Hill në Vlorë. Njëzet të rinj duke përfshirë të rinj nga grupet në nevojë përfituan edukim/informim sesi të shmangin sjelljet e rrezikshme, si të krijojnë marrëdhënie të shëndetshme sociale dhe intime; si të mendojnë në mënyrë kritike, si të kujdesen për veten; si dhe ku mund të marrin shërbimet miqësore për të rinjtë për një shëndet më të mirë dhe jetë të lumtur. Gjatë sesioneve praktike pjesëmarrësit hartuan disa plane për jetën e tyre. Këto plane përfshinë regjistrimin në shkollë; shmangien e martesës së hershme; mbrojtjen nga shtatzënitë e paqëllimshme, infeksionet seksualisht të transmetueshme dhe HIV/SIDA; përdorimin e kontracepsionit, shmangien e përdorimit të drogës apo alkolit...

Të thyejmë tabutë me çdo gjeneratë

Mësuesja e shkollës së mesme Nevjana Muça nga Tirana thotë se është duke u bërë më i lehtë të diskutimi për edukimin seksual në shkolla. “Në të kaluarën, unë u kam kërkuar studentëve të diskutojnë tema të caktuara, dhe më janë përgjigjur se baballarët e tyre nuk i lejojnë që ata të flasin për këtë. Unë nuk has kaq shumë vështirësi tani, megjithëse fatkeqësisht tabutë vazhdojnë tëekzistojnë, “thotë Muça. “Theksojmë për të gjithë prindërit, mësuesit dhe studentët që të rinjtë sa më të informuar te jenë kur fillojnë marrëdhëniet seksuale, aq më të mira dhe më të shëndetshme do të jenë këto marrëdhënie dhe po aq më të përgjegjshëm, të pjekur dhe të përgatitur do të jenë në jetë këta të rinj.” Oriana Osmani, një nënë nga Tirana, thotë se dëshironte që vajza e saj tani 18-vjeçare “të dijë sa më shumë të jetë e mundur për edukimin seksual”. Edhe pse ishte e vështirë kur vajza e saj ishte më e re, ajo vendosi të mos fikte TV kur u shfaq një skenë seksuale në një film, dhe në vend të kësaj u përpoq të fliste hapur për ato që po shfaqeshin në ekran. “Nuk kam pasur ndonjë përvojë të tillë me nënën time, kështu që ishte e vështirë për mua,” thotë Osmani. “Unë besoj se do të jetë më e lehtë për vajzën time të flasë me fëmijët e saj për seksin kur të bëhet prind.” Mësimet e shëndetit seksual dhe riprodhues të prezantuara në shkollën e Marjo Rabiaj në Ballsh e frymëzuan atë që të stërvitej si edukator i bashkëmoshatarëve. Ai është vullnetar për një organizatë rinore...

Breaking down taboos with each generation

High-school teacher Nevjana Muça of Tirana says it is getting easier to discuss sexuality education in schools. “In the past, I have asked students to discuss certain topics, and have had them reply that their fathers don’t allow them to talk about that. I don’t encounter those kinds of difficulties so much now, though taboos unfortunately still persist,” says Muça. “We emphasize to all parents, teachers and students that the more informed young people are when they start sexual relationships, the better and healthier these relationships will be, and the more responsible, mature and prepared these young people will be in life.” Oriana Osmani, a mother from Tirana, says she wanted her now 18-year-old daughter “to know as much as possible about sexuality education.” Even though it was awkward when her daughter was younger, she chose not to turn off the TV when a sexual scene came on in a movie, and instead tried to talk openly about what was being shown on screen. “I didn’t have any experience like that with my own mother, so it was difficult for me,” Osmani says. “I believe it will be easier for my daughter to talk to her children about sex when she becomes a parent.” The sexual and reproductive health lessons introduced at Marjo Rabiaj’s school in Ballsh inspired him to get trained as a peer educator himself. He volunteers for a youth organization that promotes youth issues, including healthy lifestyles, sexuality education and youth participation. “I love spreading the word among my peers that every young person has the right to live a healthy life and build a safe...

“Edukimi seksual pa frikë dhe turp për të rinjtë në Shqipëri”

BALLSH, Shqipëri – Nuk është gjithmonë e lehtë të flasësh me të rinjtë për shëndetin seksual dhe riprodhues në klasë. “Kurdoherë që ngrihej një pyetje për trupat tanë në klasën e biologjisë, kishte të qeshura dhe pëshpëritje; disa studentë skuqeshin dhe të tjerë u trulloseshin, “thotë Marjo Rabiaj, 17 vjeç, nga Ballshi, një qytet i vogël në jug të Shqipërisë. “Pra, ndonjëherë mësimi nuk zhvillohej fare, sepse mësuesi thoshte që ishim shumë të papjekur për të diskutuar tema të tilla. Isha aq kurioz dhe i etur për të mësuar, por meqë këto tema quheshin “të turpshme”, nuk mund t’i diskutoja me askënd. ” Kur Rabiaj dhe e dashura e tij kryen për herë të parë marrëdhënie seksuale, ata nuk përdorën asnjë metodë kontracepsioni dhe e gjetën veten në telashe nga kjo përvojë “Kishim shumë frikë, dyshim dhe pasiguri në lidhje me atë nëse ishte e drejtë apo e gabuar, çfarë mund të prisnim më pas, çfarë do të mendonin të tjerët nëse do ta zbulonin,” thotë ai. “Ne vendosëm ta ruajmë sekretin dhe nuk folëm më për të. Asnjëherë nuk e pyeta se si ndjehej ajo pas marrëdhënies së pare seksuale. ” Por një ditë, një mësues njoftoi se shkolla e Rabiaj do të merrte pjesë në një program pilot për të prezantuar edukimin seksual gjithëpërfshirës në shkollat në Shqipëri. Mësuesi kishte marrë trajnime speciale për këtë temë dhe kishte sjellë dy të rinj bashkëmoshatarë nga Tirana të trajnuar më parë. Në fillim kishte disa të qeshura dhe të skuqura, kujton Rabiaj, “por së shpejti filluam të kishim disa klasa me tema për të cilat nuk kishim folur kurrë...

“Sexuality education without fear or shame for young people in Albania”

BALLSH, Albania – It’s not always easy talking to young people about sexual and reproductive health in the classroom. “Whenever a question about our bodies was raised in biology class, there was laughter and whispering; some students turned red and others giggled,” says Marjo Rabiaj, 17, of Ballsh, a small town in southern Albania. “So sometimes the lesson was not taught at all, because the teacher said we were too immature to discuss such topics. I was so curious and eager to learn but since these subjects were called ‘shameful,’ I couldn’t discuss them with anybody.” When Rabiaj and his girlfriend first had sexual intercourse, they did not use any method of contraception and they found themselves troubled by the experience. “We had lots of fear, doubt and uncertainty about whether it was right or wrong, what could we expect afterwards, what others would think if they found out,” he says. “We decided to keep it a secret and didn’t talk about it anymore. I never even asked her how she felt about having sex.” But one day, a teacher announced that Rabiaj’s school would be participating in a pilot programme to introduce comprehensive sexuality education in schools in Albania. The teacher had received special training on the subject, and had brought in two young people, trained peer educators from Tirana, to help. There was some laughing and blushing at first, Rabiaj recalls, “but soon we started to have several classes on topics that we never spoke about before. And all of our classmates started to feel more relaxed.” The teacher and the peer educators who came to Rabiaj’s...